Skóra jako narząd

Stale odnawiająca się skóra to coś więcej niż tylko osłona. To najcięższy żywy narząd (3 do 4 kg) zajmujący największą powierzchnię w ludzkim organizmie (1,5 do 2 m2). Pozostając w stałym związku z innymi narządami, skóra może ujawniać zaburzenia funkcji lub patologie inne niż skórne.

Skóra spełnia 3 podstawowe funkcje:

Ochrona

Chroni organizm przed mechanicznym, fizycznym, chemicznym lub mikrobiologicznym atakiem ze środowiska zewnętrznego, między innymi poprzez mechanizm immunologiczny i komórkowy, a także takie właściwości, jak nieprzepuszczalność, siła i elastyczność.

Przekazywanie informacji

Przekazuje informacje między organizmem a środowiskiem zewnętrznym poprzez liczne zakończenia nerwowe, które odbierają bodźce dotyku, temperatury i bólu.

Wymiana

To miejsce różnorodnej wymiany między organizmem a środowiskiem zewnętrznym. Skóra uczestniczy w złożonych mechanizmach, takich jak regulowanie temperatury ciała (poprzez usuwanie ciepła i odparowywanie potu wydzielanego przez gruczoły potowe, a także przez wydalanie szkodliwych substancji) oraz synteza witaminy D, która jest niezbędna do wzrostu kości.

Skórę tworzą 3 oddzielne, nakładające się na siebie warstwy:

Naskórek, górna warstwa skóry, to tkanka zbudowana głównie z keratynocytów, komórek, które starzejąc się nasycają się mocną, nieprzepuszczalną substancją: keratyną (wyjaśnia to rolę ochronną skóry). Naskórek zbudowany jest również z melanocytów (komórek stanowiących naturalną ochronę przed promieniowaniem słonecznym i odpowiedzialnych za pigmentację skóry) oraz komórek Langerhans’a, stanowiących część układu odpornościowego. Naskórek składa się z czterech warstw komórek: warstwy podstawnej (najgłębszej), warstwy kolczystej, warstwy ziarnistej i warstwy rogowej (zewnętrznej).

Skóra właściwa to tkanka łączna o różnej grubości, zawierająca naczynia krwionośne, komórki odpornościowe, gruczoły potowe, gruczoły łojowe mieszków włosowych, receptory czuciowe reagujące na nacisk lub temperaturę, a także wrażliwe na ból zakończenia nerwowe. Głównymi składnikami skóry właściwej są włókna kolagenowe i sprężyste, zapewniające skórze siłę, wytrzymałość i elastyczność.

Tkanka podskórna, znajdująca się pod skórą właściwą, to tkanka tłuszczowa, mniej lub bardziej obfita zależnie od osoby i części ciała. Stanowi dla organizmu ważny magazyn energii.